Muurzonnewijzer en luidklok Huis te Zaanen

Boven de deur in de zuigevel is de zonnewijzer, met daarboven op het dak de klokkenstoel.

In de zuidgevel van Huis te Zaanen zijn vaag de contouren van een geschilderde (muur) zonnewijzer te zien. Er zijn nog resten van goudverf aangetroffen. De zonnewijzer is mogelijk in de periode na 1881, toen de familie Bredius op het huis kwam wonen, gerestaureerd. Het huis was vervallen en zelfs enige tijd in gebruik voor bollen opslag. Bredius nam de architecten Sanders en Berlage in de arm, om het huis in historiserende stijl te herstellen en in te richten. Berlage was daar in dienst en heeft het werk uitgevoerd. De zonnewijzer is in de loop van de tijd in verval geraakt en is zelfs enige tijd geheel verdwenen achter een stuc- en verflaag, maar is nu weer (deels) zichtbaar, mede door inwerking van regen.
Stichting Historisch Schoten onderzoekt de mogelijkheid om de (muur)zonnewijzer in oude glorie terug te brengen, omdat het een uniek exemplaar is. Er zijn slechts vier andere muur zonnewijzers in de omgeving bekend, twee in Haarlem, één in Spaarndam en één in Bloemendaal, soms in steen gehakt of op hout geschilderd.

In de klokkenstoel op het dak van Huis te Zaanen ontbreekt de luidklok. Hiervoor is een vervangend exemplaar gevonden. Vroeger, toen het grondgebied rond Huis te Zaanen veel groter was en er arbeiders in dienst waren om het land te bewerken, werden op de zonnewijzer de uren afgelezen om de bel te luiden, voor aanvang van werk en etenstijden. Ten tijde van Bredius was dat niet meer het geval. Stichting Historisch Schoten streeft er naar beide historische objecten in hun samenhang te herstellen.